Anadolunun Jeolojik Oluşum Tartşmaları
Anadolu Tetis ve Neotetis’inin evrimine iliÅŸkin ve Anadolu jeolojisinin tartışmalı yönleri ele alınmakta ve Tetis, Batı Neotetis (Bursa-Ä°zmir-Antalya zonu) ve güney Neotetis yeniden tanımlanmaktadır. Kuzeye bakan Gondvana ve güneye bakan Avrasya Paleozoyik - Mesozoyik platformlarının varlığına dayalı olarak Anadolu’ya ait verilerin genel Tetis kavramlarıyla uyumlu olduÄŸu ve Tetis’in Kambriyen’de oluÅŸmaya baÅŸladığı kabul edilmiÅŸtir. Erken Triyas’ta, Tetis’in kuzeye dalmaya baÅŸlaması ile eÅŸ zamanlı olarak Gondvana kuzeyinden ince bir kıtasal dilim, Apulya - Anadolu, riftleÅŸmeye baÅŸlamıştır. Aktif kıta kenarında ise Batı Pontid’lerin saÄŸ yönlü rotasyonu marjinal ofiyolitlerin kıta kenarına yerleÅŸmesiyle (Orta Triyas?) sonuçlanır. Olasılı bir dalma batma zonu gerilemesine baÄŸlı olarak, aktif kıta kenarının sıkışma ve gerilme zonları okyanus tarafına göçetmiÅŸ ve sonuçta Sakarya fragmanı Liyas’tan itibaren progresif bir çökme ile periferik olarak örtülmüÅŸtür. Anadolu mikro kıtası da olası olarak Liyas’tan itibaren Gondvana’dan kopmuÅŸ ve Kretase sonunda Avrasya ile çarpışmıştır. Kalıntı okyanusal cepler rotatif hareketlerle kapanırken çarpışma dönemi magmalar üremiÅŸtir. Tuz gölü cepi, DoÄŸu Anadolu ve Batı Neotetis bazı alanlarda Miyosen’e kadar varlığını sürdürmüÅŸ tür. Temel görüÅŸ ayrılıkları, Tetis ve Neotetis’in evrimiyle ilintili ikinci derece tartışmaları da kapsayacak ÅŸekilde ve DoÄŸu Akdeniz ve Tetis tartışmaları baÅŸlıkları altında ele alınacaktır.
Kaynak :
Metin ÅžENGÜN - MTA Dergisi
Tags: anadolu, anadolunun jeolojik tarihçesi, anadolunun tarihçesi, Avrasya, Doğu Akdeniz, Gondvana, Kabriyen, Liyas, Mesozoyik, Neotetis, Paleozoyik, Pontid, Sakarya fragmanı, Şengün, Tetis, Triyas, Tuz gölü