Anadolu’nun Kenet KuÅŸakları ve Jeoloji Evrimi
Anadolu’nun stratigrafisi dogal olarak Panjea’nın temel özelliklerini taşır. Birçok yerde, Prekambriyen temel üzerine oturan Paleozoyik-Mesozoyik örtü görülür. EÄŸer, Alpin orojenezi olmasaydi, Anadolu’da ABD ‘Grand Canyon’ benzeri manzarala görülebilirdi. Güney Menderes (ÇaÄŸlayan ve diÄŸerleri,1980), Orta Toroslar (Kambriyen-Miyosen) Alanya ve Bitlis bu görüÅŸü destekleyen kesitler sunmaktadir.
Anadolu’ya ait kenet kuÅŸaklari esas olarak Brinkmann (1972)’ın ve diÄŸer araÅŸtırmacıların öÄŸretileri çerçevesinde ilk defa Åžengün ve diÄŸerleri (1990) tarafından somutlaÅŸtırılmış, DoÄŸu Anadolu’nun bir eklenti prizması olamayacağı ve Munzur baÄŸlantısı nedeniyle Toroslardan kopuk olamayacağı belirtilerek Tetis keneti Ilgaz’dan Zagridler yerine Sevan Akerra’ya baÄŸlanmıştır.En önemli revizyon ise, Anadolu levhasını Apulya - Ege’den ayıran ve olasılı olarak Antalya’ya baÄŸlandığı önerilen Gondvana içi Bursa-Ä°zmir- Antalya zonu ile ilgilidir.
Tetis evrim modelleri genel olarak Atlantik okyanusu verileri (Smith, 1971, Pitmann ve Talwani, 1972 ve Dewey ve diÄŸerleri., 1973) üzerine kurulmuÅŸ olup, Gondvana kuzeyinden ince kıtasal ÅŸeritlerin koptuÄŸunu ve Avrasya’ya eklendiÄŸini kabul eder (Stocklin, 1974, 1977; Adamia ve diÄŸerleri., 1977; Biju-Duval ve diÄŸerleri., 1977 ve Dercourt ve diÄŸerleri., 1986). Bu teori bitiÅŸik alanlarla da uyumlu olarak (Stocklin, 1977 ve Biju-Duval ve diÄŸerleri., 1977) Anadolu segmentine de uygulanabilir gözükmektedir.
Anadolu’ya ait verilerin Liyas sonrası bölümü dünyaca kabul edilen bir çerçeve üzerine oturtulmuÅŸtur. DiÄŸer yandan, Anadolu üzerine yapılmış yayınların son derece karışık ve anlaşılması zor olduÄŸu düÅŸünülürse, mevcut hipotezler ilerleyen çalışmalarla yeni yorumlar kazanmaktadır.
Kaynakca :
Metin ÅžENGÜN-MTA Dergisi
Tags: , anadolu, Anadolu Kenet Kuşağı, Bursa-İzmir-Antalya zonu, Doğu Anadolu, Grand Canyon, Orto Toroslar, Panjea, ŞENGÖR, Tetis keneti, toroslargondvana