Karbonatların Diyajenezi
Karbonat sedimanlarda diyajenezin baslangıcını belirlemek çok zordur örnegin alglerin mikritizasyonu diyajenezin bir ürünü olan çimentolanma ile es zamanlıdır. Diyajenez sırasında eger (karbonat) kayacın kimyasında önemli bir degisiklik yoksa bu isleme izokimyasal (isochemical) diyajenez, eger kimyasal degisme önemli miktarda ise (dolomitlesme vey silislesme gibi) buna allokimyasal diyajenez denir. En önemli diyajenetik prosesler çimentolanma ve neomorfizmadır (yeniden sekillenme). En yaygın diyajenetik prosesler Sekil 40’ta ve Sekil 41 de çimentolanmanın oldugu temel sedimanter ortamlar özetlemistir. Karbonatlarda çimento olusumu mekanizması olarak 1950’lere kadar sadece gömülme ile ilgili oldugu varsayılırdı. Günümüzde ise artık biliyoruz ki çimentolanma, sadece gömülmeye baglı olarak degil, karbonat sedimanların tatlı/meteorik (atmosfer kaynaklı) su ile karsılastıgı (kontakta oldugu) her ortamda olusabilmektedir. Bununla birlikte 1960’larda yapılan arastırmalar göstermistir ki sıg ve derin deniz ortamında karbonatların çimentolanması için mutlaka bu proseslere ihtiyaç olmadıgı ve sedimantasyonla es zamanlı (synsedimanter) çimentolanmanın çok yaygın oldugu anlasılmıstır (Sekil 41)
.jpg)
Sekil 40. Çimentolanmaya ve neomorfizmaya baglı gelismis diyajenetik yapılar (Tucker 1981).
.jpg)
Sekil 41. Karbonatlarda çimentolanma ile ilgili en temel depozisyonal ortamlar (Tucker 1981).
Kaynakca :
Nuretdin Kaymakcı
Sedimantoloji Ders Notları
Tags: çimentolanma, diyajenez, karbonat sedimanları, karbonatların diyajenezi