Küresel Isınma ve Dünyamıza Etkileri
.jpg)
Amerika Colorado’daki Ulusal Buz ve Kar Verileri Merkezi’nden (NSIDC) Mark Serreze, “Bu yıl, Kuzey Kutbu’ndaki buz seviyesi en düÅŸük deÄŸere ulaÅŸtı” dedi. Buzul kalınlığı, 19 Eylül’de, 5 milyon 350 bin kilometrekare olarak ölçüldü. Bir diÄŸer araÅŸtırmacı Julienne Stoeve de, incelme bu hızla giderse 2060 yazında kutup bölgesinde buzun kalmayabileceÄŸini açıkladı. Serezze, buzullardaki bu hızlı küçülmeyle ilgili, “Buzulların bu hızla erimesi, küresel ısınmanın artan etkilerini kanıtlıyor” diye konuÅŸtu.
Kuzey Buz Denizi’ndeki buzuldan iki dev parça koptu.
Kuzey Buz Denizi’ndeki en büyük buzul olan Ward Hunt buzulundan 2 dev parça koptu. Parçaların yüzen 2 ada oluÅŸturduÄŸu bildirildi.
Kanada’nın kuzeyindeki Ellesmere Adası yakınında bulunan 5 büyük buzuldan en büyüÄŸü 443 kilometrekarelik yüzölçümüyle Ward Hunt buzulu. Ward Hunt buzulundan bu ay sonlarında bir gün ara ile 2 dev parçanın koptuÄŸu bildirildi.
Kopan parçalardan biri 4-5 kilometrekare, diÄŸeri ise 14 kilometrekare yüzölçüme sahip. Buzul parçaları, yüzen 2 ada oluÅŸturdu.
Bunun, Kuzey Buz Denizi’nde son 3 yılda meydana gelen en önemli kopmalar olduÄŸunu belirtildi. Kuzey Buz Denizi’ndeki erimenin devam ettiÄŸini belirten uzmanlar, bunun küresel ısınmanın göstergesi olduÄŸunu söylüyor.
.jpg)
Science dergisindeki habere göre, ABD’nin Oregon Üniversitesi’nden buzulbilimci Peter Clark’ın da aralarında bulunduÄŸu bilimadamları, Grönland ve Antarktika kıyılarındaki buzul tabakalarının son yıllarda inceldiÄŸinin gözlemlendiÄŸini belirtti. Bu bölgelerdeki buzulların incelmesinin büyük buz kütlelerini etkileyebileceÄŸini ve birçok buzulun zincirleme reaksiyonla eriyebileceÄŸini belirten Clark’a göre, büyük buz tabakalarındaki incelme, okyanusların su seviyesinin bugün öngörülenden çok daha fazla ve çabuk yükselmesine neden olabilir. Bilimadamları, gelecek 200 yılda küresel ısınma nedeniyle özellikle Grönland’daki buzulların erimesinin, okyanusların su seviyesinin yükselmesine yol açacağını, aynı senaryoya göre Antartika’daki buzulların geniÅŸlemesinin dengeleyici unsur olacağını düÅŸünüyor. Bu durumda okyanuslarda su seviyesinin gelecek 200 yılda yaklaşık
Kanada’da ise eriyen buzullar nedeniyle Milli Park kapatıldı
Kanada Milli Parklar sözcüsü Pauline Scott, hava sıcaklığının son iki haftada son 40 yılda görülmeyen ÅŸekilde arttığını belirterek, "Yükseklerden taÅŸ ve çamur halinde sel geliyor. Park bu haliyle ziyaretçilere açık tutulamazdı" dedi.
Uzmanlardan rapor alıncaya kadar parkı kapalı tutmak zorunda olduklarını kaydeden sözcü, "Ancak 19 bin kilometrekarelik parkın büyük bölümünü kaybettiÄŸimizi söyleyebilirim. Artık Auyuittuq Milli Parkı diye bir park olmayacak” diye konuÅŸtu.
.jpg)
Peki İnsanların Etkisi Nedir ?
Küresel ısınma, endiÅŸelenmeyi gerektirmeyecek kadar uzak ya da belirsiz bir geliÅŸme olarak görülebilir –bir hafta sonrasının hava durumunu dahi genellikle doÄŸru tahmin edemeyen günümüz bilgisayar teknolojilerinin öngördüÄŸü bir diÄŸer geliÅŸme… En azından, soÄŸuk bir kış gününde birkaç derecelik ısınmanın o kadar da kötü olmadığını düÅŸünebilir ve iklim deÄŸiÅŸikliÄŸine iliÅŸkin uyarıları, yaÅŸam biçimlerimizi deÄŸiÅŸtirmek için geliÅŸtirilen çevreci korkutma taktikleri olarak algılayabilirsiniz.
Åžu anda Alaska’dan And DaÄŸları’nın karlı zirvelerine kadar her yer ısınıyor, hem de hızla. Sıcaklıklar geçtiÄŸimiz yüzyıldan bu yana Dünya genelinde 0,6ºC arttı ancak en soÄŸuk, en uzak noktalar çok daha fazla ısındı. Sonuçlar pek de iç açıcı deÄŸil. Buzullar eriyor, nehirler kuruyor, kıyılar erozyona uÄŸruyor ve yakınlarda yaÅŸayan toplulukları tehdit ediyor.
Yüzlerce yıldır ormanları kesiyor; kömür, petrol ve benzin yakarak bitkilerle okyanusların soÄŸurabileceÄŸinden çok daha büyük bir hızla karbon dioksit ve ısıyı tutan diÄŸer gazları atmosfere salıyoruz (bkz. “Döngüde Kaybolan Karbon”, NG Türkiye, Åžubat 2004). Atmosferdeki karbon dioksit düzeyi bugün, yüz binlerce yıl önce olduÄŸundan çok daha yüksek. Ä°klim uzmanlarından George Philander, “Bizler artık iklimi belirleyen süreç üzerinde etkili olabilen jeolojik unsurlarız” diyor.
BM Hükümetlerarası Ä°klim DeÄŸiÅŸikliÄŸi Paneli (IPCC), 2001′de yayımladığı ve bir dönüm noktası oluÅŸturan raporda, geçtiÄŸimiz yüzyıldaki ısınmanın çok büyük ölçüde insan etkinliÄŸinden kaynaklandığını açıkladı. Küresel sıcaklıklar, binlerce yıl öncesindeki dönemlerde olduÄŸundan çok daha hızlı bir ÅŸekilde artıyor. Ve iklim modellemeleri, yanardaÄŸ ve güneÅŸ patlamaları gibi doÄŸal iklim güçlerinin tüm bu ısınmayı açıklayamadığını gösteriyor.
Kaynak :
Bu haber AkÅŸam, Sabah, Cnnturk, Trt, Nationalgeographic sitelerinden derlenmiÅŸtir.
Tags: alaska, and dağları, BM Hükümetler arası iklim değişikliği paneli, Ellesmere adası, grönland ve antartika buzulları, IPCC, kanada milli parkı, küresel ısınma, küresel sıcaklık, kuzey buz denizi, NSIIDC, oregon üniversitesi, peter clark, ulusal buz ve kar verileri merkezi, ward hunt buzulu