Metamorfizma nedir ve Metamorfik Kayaçlar


Metamorfizmanın nedenleri

 

  • Metamorfizmaya neden olan ısı ve basınç artışına neden olan kuvvetler: Yerkürenin iç ısısı
  • Örtü kayaçlarının ağırlığı
  • Kayaçları deforme eden yatay kuvvetler

 

Åžekil .1. Derinlik arttıkça Basınç ve ısının bölgeye baÄŸlı olarak deÄŸiÅŸimi

 

 

Åžekil .2. DüÅŸük (low-grade), yüksek (highgrade) dereceli metamorfik kayaçların ısı, derinlik ve basınca baÄŸlı olarak oluÅŸumu

 

2. Metamorfizmayı kontrol eden fiziksel ve kimyasal koşullar

1. Isı

2. Basınç. a) kuÅŸatılmış basınç (confining pressure), b) yöneltilmiÅŸ (directed pressure).

3. Kimyasal metamorfik deÄŸiÅŸimler. ÇözünmüÅŸ olarak sodyum, potasyum, silika, bakır, kurÅŸun, çinko, ve diÄŸer mineralleri taşıyan hidrotermal sıvıların kayaçlarla reaksiyonu sonucunda yeni minerallerin oluÅŸması

 

3. Metamorfizma çeÅŸitleri

1. Bölgesel Metamorfizma (Regional Metamorphism)

2. Dokanak Metamorfizması

3. Kataklastik Metamorfizma (Cataclastic Metamorphism)

4. Hidrotermal Metamorphism (Hydrothermal Metamorphism)

5. Gömülme (Burial Metamorphism)

 

Åžekil .3. DeÄŸiÅŸik tür metamorfizmaları gösteren diyagram.

 

4. Metamorfik Dokular

Foliasyon ve Klivaj, İri kristalli Doku, Deformasyonal Doku (Kataklastik doku, milonit)

 

Åžekil. 4. YönlenmiÅŸ kompresiv basıncın etkisiyle levhamsı ve iÄŸnemsi minerallerin gerilim yönüne dik olark dizilimi

 

Åžekil .5. Foliasyon düzlemlerini ve kalıntı orijinal tabakalanmayı gösteren diyagram.

 

Åžekil.6. (a) Sleyt, (b) Åžist, (c) Gnays

 

Åžekil.7. Åžist matriksinin içindeki Garnet porfiroblastları

 

5. Metamorfik Kayaçların Sınıflaması

 

5.1. Foliasyon gösteren kayaçlar (Foliated Rocks)

Sleyt (slate), Fillit (Phyllite), Åžist (Schist), Gnays (Gneiss) Åžekil

 

Åžekil .8. Foliasyon gösteren kayaçların sınıflaması

 

5.2. Foliasyon göstermeyen kayaçlar (Nonfoliated rocks)

Hornfel (Hornfels), Kuvartzite (Quartzites), Mermer (Marble), Arjillit (Argillite), YeÅŸiltaÅŸ (Green Stone), Amfibolit (Amphibolite).

 

Åžekil .9. (a) Kuvartzit, (b) Mermer

 

 

6. Bölgesel Metamorfizma ve Metamorfizma Dereceleri

 

Åžekil .10. (a) Åžeyldeki mineral bileÅŸiminin düÅŸük ve yüksek dereceli metamorfizma koÅŸullarına baÄŸlı olarak deÄŸiÅŸimi. (b) Bölgesel metamorfizmaya uÄŸramış bir bölgede, metamorfizmaya uÄŸrayan ÅŸeyllerdeki mineral deÄŸiÅŸimlerini gösteren harita.

 

Åžekil .11. Bazalt ve diÄŸer maÄŸmatik kayaçlardaki mineral bileÅŸiminin düÅŸük ve yüksek dereceli metamorfizma koÅŸullarına baÄŸlı olarak deÄŸiÅŸimi.

 

Åžekil .12. Tektonizma ve maÄŸmatik aktiviteye baÄŸlı olarak deÄŸiÅŸen basınç ve ısı koÅŸullarının yol açtığı metamorfizma çeÅŸitleri.

 

7. Metamorfik Fasiyesler

 

Åžekil .13. Metamorfik fasiyesleri gösteren diyagramlar.

 

7. Dokanak Metamorfizma Zonları

 

Åžekil . 14. Kuvartz ve kil katkılı, kalsit ve dolomitten oluÅŸan kireçtaşının dokanak metamorfizmasına uÄŸraması ile oluÅŸan zonlar.

 

Şekil .15. Granitin sokulduğu kumtaşı ve şeyl ardalanmasında oluşan dokanak zonları

 

Tablo. Dokanak Metamorfizması sonucunda oluÅŸan önemli maden yatakları

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Leave a Reply

Web Stats