Petrolün Kimyasal Özellikleri
Ham petrol,kimya bileÅŸimi bakımından bir nevi bitüm dür. Bitüm ise arz tabakaları içinde doÄŸal surette toplanmış olan hidrokarbon (veya hidrokarbür) ların tümüne verilen ad’dırFizik görünüÅŸlerine göre üç türlü bitüm vardır
1.) Gaz halindeki bitümler : Metan, Etan, Propan, Bütan… gazları gibi,
2.) Sıvı halindeki bitümler : Ham Petrol
3.) Katı haldeki bitümler : Asfalt, Bitümlü Åžist ve Prafin ( Ozokerit) gibi,
Burada söz konusu olan, daha ziyade sıvı haldeki bitüm, yani HAM PETROL’dür.
Ham petrol esas olarak birçok hidrokarbonların karışımından oluÅŸmuÅŸtur. BaÅŸka bir deyiÅŸle C ve H elementlerinin akla sığmayacak kadar çok ve karışık bileÅŸikleri petrolü oluÅŸturmuÅŸtur. Ayrıca N ve S ile, eser halinde metalik elementler da mevcuttur.
Petrolü oluÅŸturan hidrokarbonların çoÄŸunun izometrik türleri bulunduÄŸundan, bunların birbirinden ayırt edilmesi güçtür. Böyle olmakla beraber bütün hidrokarbonları ve bu arada ham petrolü de ÅŸu genel formüllerden birisine katma olanağı vardır
1. CnH2n+2 : Parafin Serisi (Metan Grubu) : CH4, C2H6, C3H8,…,C35H72
2. Cn H2n : Olefin Serisi (Naften Grubu) : C2H4, C3H6, C4H8,…,C30H60
3. Cn H2n-2 : Asetilen Serisi(Petrol içinde yüksek karbonluları var) C19H36
4. Cn H2n-4 : Terpen Serisi (Petrol içinde az bulunur)
5. Cn H2n-6 : Aromatlar Serisi ( Benzoid Grubu ) : C6H6, C7H8,…C10H14
6. Cn H2n-8
7. Cn H2n-10
8. Cn H2n-12
…..
18. Cn H2n-31
Yukarıdaki serilerden 1.ile 8. sıraya kadar olanları petrol içinde keÅŸfolunmuÅŸtur. Fakat en çok görülenlerini ÅŸu 3 grupta toplayabilinir :
1. Metan Grubu : CnH2n+2
2. Naften Grubu : Cn H2n
3. Aromatlar : Cn H2n-6
Petrolü oluÅŸturan hidrokarbonların gaz, sıvı veya katı oluÅŸları bileÅŸimlerindeki C elementi sayısıyla deÄŸiÅŸir :
C1 – C4 gaz halinde (Metan, Etan, Propan, Bütan), Etilen, Propilen, Bütilen,
C5 – C16 sıvı halinde ( Pentan, Heksan…) Amilen, Heksilen…
C18 – C60 Katı halde (Oktodekan…) Seraton, Melen…
Dünyanın çeÅŸitli petrol alanlarından elde olunan binlerce petrol numunelerinin analizi, aÅŸağıdaki element ve bunların alt ve üst sınırlarını göstermiÅŸ bulunmaktadır :
Ham Petrolün Analiz Tablosu
C elementi % 82.2 ile % 87.1 arasında
H elementi % 11.7 ile % 14.7 arasında
S elementi % 0.1 ile % 5.5 arasında
N elementi % 0.1 ile % .5 arasında
O elementi % 0.1 ile % 4.5 arasında
Organik Madde % 0.1 ile % 1.2 arasında
Ham petrol genel olarak asfalt veya parafin bazından geldiÄŸine göre deÄŸiÅŸik fizik ve kimya özelliklerine sahiptir. Mesala parafin serisi petrolleri içinde % 40 oranında parafin bulunabilir; asfalt bazından gelen petrollerde % 50 oranına kadar asfalt ve Aromat grubuna dahil petroller içinde de % ve hatta daha fazla reçine ve asfalt bulunabilir. Parafin ve Asfalt petrollerinin genel özellikleri aÅŸağıdaki tablo’da gösterilmiÅŸtir;
Parafin ve Asfalt Petrollerinin Özellikleri
Parafin petrolü Asfalt petrolü
0.7 – 0.9 Özgül ağırlık 0.9 – 1.0
Renksiz – Kahverengi Kahverengi – siyah
İnce sıvı ve saydam Koyu sıvı ve zift yapılı
Gaz ve Benzin bakımından zengin Ağır bakiyeler zengin
Metan bileÅŸimleri zengin Metan bileÅŸimleri fakir
Destilasyon kalıntısı parafin Destilasyon kalıntısı asfalt
Kükürt bakımından fakir Kükürt bakımından nisbeten zengin
Tags: , Amilen, Aromatlar Serisi, Asetilen Serisi, Asfalt, Benzoid Grubu, bitüm, Bitümlü Şist, Bütan, Bütilen, C, Etan, Etilen, H, Ham petrol, Ham petrol kimya bileşimi, Ham Petrolün Analiz Tablosu, Heksan, Heksilen, hidrokarbon, hidrokarbür, izometrik türler, Melen, Metan, Metan Grubu, N, Naften Grubu, O elementleri, Oktodekan, Olefin Serisi, Ozokerit, Parafin Serisi, Parafin ve Asfalt Petrollerinin Özellikleri, Pentan, Prafin, Propan, Propilen, S, Seraton, Terpen Serisi