Su Tabanlı Sondaj Sıvılarının Özellikleri
• YoÄŸunluk
• Viskozite
• Sıvı kaybı
• Jel kuvveti ve tixotropi
• YaÄŸlama potasiyeli
Sondaj sıvı katkı maddelerinin yoğunlukları
.jpg)
Çamur terazisi
.jpg)
–Çamurun yoÄŸunluÄŸu genellikle çamur terazisi (mud balance) denilen bir aletle ölçülür. Alet uzun bir kol uçunda kabı olan basit bir terazidir. Üzerinde çamurun yoÄŸunluÄŸunu ve yapacağı hidrostatik basınçı gösteren 4 ayrı bölüm düzeni vardır. YoÄŸunluk hidrometre ile de ölçülebilir.
Fann Viskozimetresi
.jpg)
• Bir rotasyon viskozimetresidir; motor, hız deÄŸiÅŸtirici, dönme silindiri ile bunun
içerisine yerleÅŸtirilen burulma silindirinden oluÅŸur. Viskozite ölçüleçek çamur silindirik özel bir kaba konulur, rotasyon ve burulma silindirleri iyice çamur içine dalıncaya kadar yukarıya kaldırılıp tespit edilir. Motor araçılığıyla rotasyon silindiri döndürülür. Dönme hareketi, çamur araçılığıyla burulma silindirine iletilir. Bunun uçuna gösterge baÄŸlıdır ve göstergeden viskozite m. Pa. sn cinsinden okunur. Rotasyon silindiri 6 deÄŸiÅŸik hızla dönebilir. Alet 600 dev. Dak hızla dönerken göstergede okunan deÄŸerin yarısı görünür viskoziteyi, 600 dev. Dak okunan deÄŸerden 300 dev.dak okunan deÄŸer çıkarılarak plastik viskozite ölçülür.
Jel Kuvvet ve Tixotropi
• Sondaj çamurunun diÄŸer akışkanlardan ayıran önemli özellik içinde jel strüktürleri oluÅŸabilmesidir. Bu özelliÄŸin sondaj tekniÄŸi yönteminde önemi büyüktür. Çamur hareketsiz kaldığından jel kuvveti artar. Bu kesintilerin aÅŸağı doÄŸru çökmlerini zorlaÅŸtırır ve herhangi bir nedenle sondaj çamurunun dolaşımı durduÄŸunda çamurla birlikte delikte bulunan kesintiler dibe çökerek takım sıkışmalarına neden olmaları önlenmiÅŸ olur. DurduÄŸu zaman artan jel kuvvetinin dolaşım baÅŸladığında azalması gerekir. Aksi takdirde dolaşımı saÄŸlamak için çok yüksek pompa basınçı gerekir. Çamurun bu özelliÄŸine yani dinlendiÄŸinde jel kuvvetinin artması harekete geçtiÄŸinde tekrar azalmasına tikotropik özellik denir.
• Fann viskozitemetresi ile ölçülür. 0 dak ve 10 dak. Jel kuvvetleri ölçülür. Bunları farkı tikotropik deÄŸerdir. Jel kuvveti deÄŸeri fann viskozimetrede okunan deÄŸerler 0,48 katsayısı ile çarpılarak bulunur.
• Jel kuvveti 0 olan çamurlarda viskozite 80-90 sn kadar çıkabilir.
• Su emmeyen killerle ve petrol bazlı çamurların tixotropisi düÅŸüktür.
• Genellikle az miktarda tuz, çimento kil çamurları ile ağırlığı çok artırılmış çamurların jel kuvveti yüksektir.
Kum ve katı madde içeriÄŸi
• Sondaj sırasında çamura karışan kum daneleri ve ince kesintilerin eleklerde ayrılmayıp çamurda kalması bazı sorunlara yol açar; boruların aşınmasına neden olur, viskozite ve yoÄŸunluÄŸu artırır.
• Çamurdaki kum oranının %2 den az olması istenir. Fazla ise azaltılması gerekir. Bu amaçla geniÅŸ yüzeyli derinliÄŸi az tanklardan geçirilerek kum danelerinin dibe çökerek ayrılmaları saÄŸlanır.
• Çamurlardaki kum miktarı kum tüpü ile saptanır. Alt uçu konik ve üzerinde % bölümleri bulunan tüpün iki çizgisi vardır. Alt çizgisine kadar çamur, üst çizgisine kadar su konulur ve çalkalanır. Karışım özel bir eleÄŸe boÅŸaltılıp su ile yıkanır. Elekte biriken tekrar kum tüpü içerisine ilave edilir ve tüpün dibinde dinlenmeye bırakılır ve % cinsinden mikrarı okunur.
Tags: Çamur terazisi, Fann Viskozimetresi, Jel kuvveti, Sondaj sıvı katkı maddelerinin yoğunlukları, Sondaj Sıvıları, Su Tabanlı Sondaj Sıvıları, tixotropi, Viskozite, Yoğunluk