Evaporit tanımı buharlasmaya baglı olarak sudan dogrudan çökelen malzemelerin hepsini kapsar. Jeolojik dönemlerde ve günümüzde olusmus olan evaporitler, hacim olarak karbonat kayaçlardan daha azdırlar ve kalınlıkları yer yer yüzlerce metreye ulasabilir. Evaporitler temel olarak denizel ve denizel olmayanlar olmak üzere iki kısma ayrılırlar. En yaygın evaporit mineralleri kalsiyum sülfat içeren jips ve anhidrittir. Halit ise ikinci derecede yaygın olarak görülen evaporit türüdür, onu poasyum tuzları olan silvit, karnalit, langbeinit, polihalit, kainit ve magnezyum sülfat olan kayserit izler. Read more…
Kırıntılı olmayan kayaçlar genel olarak “biyokimyasal” kökenli kayaçlar olarak adlandırılmakta olup, degisik kimyasal ve biyokimyasal prosesler sonucu olusurlar. Bu kayaçların olusmasında (çok yaygın olmamakla beraber) CaCo3’ün inorganik olarak sudan direkt çökelmesinin yanında biyolojik ve biyokimyasal prosesler en belirleyici etmenlerdir. Kimyasal kökenli kayaçlar mineralojisine ve kimyasal içerigine baglı olarak altı temel gruba ayrılırlar. Read more…
1. GÄ°RÄ°Åž
1.1. Tanımlar
Karst, doÄŸal suların etkisiyle yüksek oranlarda çözünebilen ve iyi geliÅŸmiÅŸ ikincil poroziteye sahip kayaçların bulunduÄŸu alanların tanımlanması için kullanılan bir terimdir. Bu tür alanlar kendilerine özgü hidrojeolojik ve jeomorfolojik özelliklere sahiptirler.
"Karst" terimi Yugoslavya’nın batısında, karbonat kayaçlarıyla kaplı bir bölgenin morfolojisi için kullanılan ve "kayalık, eÄŸri-büÄŸrü, çıplak arazi" anlamlarına gelen "Krs" sözcüÄŸünden türetilmiÅŸtir. Kireçtaşı, dolomit, jips, halit ve diÄŸer çözünebilen kayaçlarla kaplı alanlar, uzun jeolojik zamanlar boyunca, çözünme ve çeÅŸitli jeolojik süreçlerin etkisiyle karstlaÅŸmanın görülebildiÄŸi alanları oluÅŸtururlar. Karstik alanlarda gözlenen morfolojik ÅŸekillerden en yaygın olanları karren, dolin, düden, gölova, maÄŸara, alıcı-verici düden, geçici kaynak, denizaltı kaynağı, kuru vadiler, yeraltı nehirleri ve buna benzer yapılardır. Read more…