Halit, jip-anhidrit dısında bir çok evaporit türü vardır ki (Tablo 11) bunlar sadece yüksek tuzluluk oranına sahip gölsel ortamlarda çökelmektedirler. Bu tip göllerin kimyası, dolayısıyla evaporitik mineral içerigi gölden göle ve ortamdan ortama degismektedir. Bu özellikler iklimin yanı sıra genel olarak yerel jeoloji tarafından kontrol edilmektedir. Evaporit çökeliminin en önemli özelligi belli bir zonlanma göstermesidir. Bu zonlanma kıyıdan havza ortasına dogru, en zor eriyenler kıyıda, en kolay eriyenlerin ise havzanın ortasına gelecek sekilde dagıldıgı dizilimdir. Bu tip zonlanmaya öküz gözü (ox-eye) yapısı denir. Read more…
Halitler bir çok sedimanter havzayı dolduran en yaygın evaporit çesitlerinden birisidir. Ayrıca halit bir çok tuzlu göllerde olusan en önemli evaporit mineralidir. Halit çökelelerinde kayatuzu genelde masif, tabakalı veya silisli sedimanlarla ardasık olarak bulunur. Çok ender olarak tasınmıs olarak ripıllar ve çapraz tabakalr olusturular. Tabakalı halit bir kaç cm kalınlıgında, içersindeki kil oranına baglı olarak farklı renklerde olusur. Bazı ortamlarda halit anhidritle ardasıklı olarak ve hacim degisikligine baglı gelismis büzülme poligonlrı halinde bulunur (sütün eklemler-columnar joint). Read more…
Laminar anhidrit veya jips genelde kireçtası, organikçe zengin kireçtası, organik malzeme, kil veya marl ile ince laminaların ardalanması seklinde bulunur. Halit içersindeki ince jips-anhidrit laminalrı tabakalı halitin bir tipidir. Bir kaç milimetre kalınlıgındaki anhidrit-kalsit veya anhidrit-organik malzeme laminaları bazen yüzlerce metre kalınlıklara ulasabilirler. Read more…
1. GÄ°RÄ°Åž
1.1. Tanımlar
Karst, doÄŸal suların etkisiyle yüksek oranlarda çözünebilen ve iyi geliÅŸmiÅŸ ikincil poroziteye sahip kayaçların bulunduÄŸu alanların tanımlanması için kullanılan bir terimdir. Bu tür alanlar kendilerine özgü hidrojeolojik ve jeomorfolojik özelliklere sahiptirler.
"Karst" terimi Yugoslavya’nın batısında, karbonat kayaçlarıyla kaplı bir bölgenin morfolojisi için kullanılan ve "kayalık, eÄŸri-büÄŸrü, çıplak arazi" anlamlarına gelen "Krs" sözcüÄŸünden türetilmiÅŸtir. Kireçtaşı, dolomit, jips, halit ve diÄŸer çözünebilen kayaçlarla kaplı alanlar, uzun jeolojik zamanlar boyunca, çözünme ve çeÅŸitli jeolojik süreçlerin etkisiyle karstlaÅŸmanın görülebildiÄŸi alanları oluÅŸtururlar. Karstik alanlarda gözlenen morfolojik ÅŸekillerden en yaygın olanları karren, dolin, düden, gölova, maÄŸara, alıcı-verici düden, geçici kaynak, denizaltı kaynağı, kuru vadiler, yeraltı nehirleri ve buna benzer yapılardır. Read more…